O siłę w cierpieniu

Litania o męce Pańskiej — tekst modlitwy

The Litany of the Lord's Passion is a Passion-themed prayer built from several dozen invocations that recall, in the order of the Gospels, the events from Jesus's birth to His burial. It is prayed most often on Fridays and during Lent, before a crucifix, asking for mercy and a share in the fruits of redemption.

LITANIA
o męce Pańskiéj.

Kyrie elejson. Chryste elejson. Kyrie elejson.
Chryste usłysz nas. Chryste wysłuchaj nas.
Jezu Synu Boga żywego, zmiłuj się nad nami.
Jezu Odkupicielu narodu ludzkiego, Zmiłuj się nad nami.
Jezu z nieba na świat zesłany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu z Ducha św. poczęty, Zmiłuj się nad nami.
Jezu z Panny czystéj narodzony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu w żlobie położony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu od Symeona ofiarowany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu od trzech Królów za Boga uznany i przywitany, Zmiłuj się nad nami.

Jezu od Heroda prześladowany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu w kościele znaleziony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu czterdzieści dni poszczący, Zmiłuj się nad nami.
Jezu dla grzechów naszych na śmierć wydany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu od Judasz zaprzedany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu w Ogrójcu się modlący, Zmiłuj się nad nami.
Jezu krwawym potem oblany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu smutkiem napełniony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu pojmany i związany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu od uczniów opuszczony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu przed Anaszem stawiony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu policzkiem zelżony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu od Kaifasza sądzony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu niewinnie sposponowany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu boleśnie policzkowany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu na hańbę uplwany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu od Piotra nieprzyznany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu przed Piłatem oskarżony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu od Heroda wzgardzony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu na pośmiech w białą szatę ubrany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu na biczowanie skazany i zelżywie obnażony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu okrutnie biczowany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu wszystek krwią oblany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu cierniem ukoronowany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu nielitościwie zraniony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu od żołnierstwa policzkowany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu w purpurę obleczony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu na krzyżową śmierć potępiony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu krzyżem obciążony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu pod krzyżem ciężko upadający, Zmiłuj się nad nami.
Jezu na krzyżu przybity, Zmiłuj się nad nami.
Jezu na krzyżu podwyższony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu między łotry policzony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu na krzyżu pragnący, Zmiłuj się nad nami.
Jezu żółcią i octem napojony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu za nieprzyjacioły sie modlący, Zmiłuj się nad nami.
Jezu łotrowi raj obiecujący, Zmiłuj się nad nami.
Jezu w ręce Bogu Ojcu ducha oddający, Zmiłuj się nad nami.
Jezu z boleścią umierający, Zmiłuj się nad nami.
Jezu okrutnie zamordowany, Zmiłuj się nad nami.
Jezu włócznią przebodzony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu z krzyża zdjęty, Zmiłuj się nad nami.
Jezu w grobie z płaczem położony, Zmiłuj się nad nami.
Jezu któyś przez krzyż świat odkupił, Zmiłuj się nad nami.
Jezu któyś przez krzyż grzechy nasze zgładził, Zmiłuj się nad nami.
Jezu któyś przez krzyż niebo otworzył, Zmiłuj się nad nami.
Jezu któryś przez krzyż moc czartowską skruszył, Zmiłuj się nad nami.
Jezu któryś przez krzyż Ojców śś. wybawił, Zmiłuj się nad nami.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata,
Przepuść nam Jezu.

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata,
Wysłuchaj nas Jezu.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata,
Zmiłuj się nad nami.
Jezu usłysz nas, Jezu wysłuchaj nas.
Kyrie elejson. Chryste elejson. Kyrie elejson.

W.

Ciemności stały się, gdy ukrzyżowali Jezusa Żydowie, a około godziny dziewiątéj zawołał Jezus głosem wielkim: „Boże mój! czemuś mnie opuścił?”

O.

Wołając Jezus głosem wielkim: „Ojcze w ręce Twoje polecam ducha mego!” i skłoniwszy głowę, skonał.

Módlmy się.
 Wejrzyj, prosimy Cię, Panie! na ten lud Twój, za który Pan nasz Jezus Chrystus nie wzbraniał się podać w ręce grzeszników i śmierć podjąć krzyżową, który z Tobą i z Duchem ś. żyje i króluje na wieki wieków. Amen.

Pochodzenie i historia

Litanie męki Pańskiej wyrosły w Kościele zachodnim z tego samego źródła, co Droga Krzyżowa, Małe Godziny Męki Pańskiej oraz polskie „Gorzkie żale”: z pragnienia, by rozważanie cierpienia Chrystusa miało stałą, powtarzalną formę, którą mogłaby przyjąć cała wspólnota wiernych, a nie tylko osoba czytająca z księgi.

Litania ta nie znajduje się wśród tekstów zatwierdzonych przez Stolicę Apostolską do kultu publicznego — w przeciwieństwie na przykład do Litanii Loretańskiej czy Litanii do Wszystkich Świętych. Pełniła i nadal pełni funkcję modlitwy prywatnej oraz stanowi część pobożności ludowej, praktykowanej zazwyczaj poza liturgią, w kościele lub w domu.

Sekwencja wezwań stanowi w istocie streszczenie Ewangelii. Pierwsza część obejmuje dzieciństwo i życie ukryte Jezusa: Jego poczęcie z Ducha Świętego, narodziny, ofiarowanie w świątyni Symeonowi, pokłon Trzech Króli, prześladowania ze strony Heroda, odnalezienie w świątyni oraz czterdziestodniowy post. Druga, znacznie dłuższa część przedstawia kolejne godziny Męki Pańskiej: zdradę Judasza, modlitwę w Getsemani, krwawy pot, aresztowanie, procesy przed Annasem, Kajfaszem, Piłatem i Herodem, biczowanie, ukoronowanie cierniami, drogę krzyżową, słowa wypowiedziane z krzyża, śmierć, przebicie Jego boku oraz pogrzeb.

W końcowej części następuje zmiana perspektywy. Wezwania „który przez krzyż odkupił świat”, „który przez krzyż otworzył niebo” przenoszą nacisk z opisu cierpienia na jego skutek – odkupienie. Bez tej części litania byłaby jedynie opisem bólu; dzięki niej staje się wyznaniem wiary w zwycięstwo krzyża.

Opublikowany tutaj tekst pochodzi z Ołtarzyka polskiego nabożeństwa katolickiego (Ołtarzyk polskiego nabożeństwa katolickiego), wydanego w Grudziądzu w 1883 roku przez Józefa Chociszewskiego — modlitewnika cieszącego się dużą popularnością wśród polskich czytelników pod panowaniem pruskim. Zachowano oryginalną pisownię, w tym akcentowaną literę é oraz starsze formy słów.

Jak odmawiać

Litanię odmawia się w formie dialogu: przewodniczący wypowiada każdą inwokację, a pozostali odpowiadają: „Zmiłuj się nad nami”. Podczas modlitwy prywatnej obie części wypowiada się samodzielnie, najlepiej na głos lub cichym głosem — rytm powtórzeń stanowi tu część jej znaczenia, a szybkie czytanie w myślach niweluje jej efekt.

Naturalnym czasem na tę modlitwę jest piątek, dzień upamiętniający śmierć Pana, oraz cały okres Wielkiego Postu. Dobrze łączy się z Drogą Krzyżową — czasami odmawia się ją po ostatniej stacji — a także z adoracją krzyża lub z Koronką do Miłosierdzia Bożego o trzeciej po południu.

Pozycja ciała zależy od okoliczności: w kościele zazwyczaj klęczy się lub stoi; w domu wystarczy usiąść przed krucyfiksem lub wizerunkiem Ukrzyżowanego Pana. Wiele osób trzyma w dłoni mały krzyż i przy każdej inwokacji zatrzymuje się na chwilę ciszy.

Litania jest długa, więc można ją rozłożyć w czasie: jednego dnia część dotycząca życia Jezusa i Jego aresztowania, innego dnia – procesy i biczowanie, a trzeciego – droga krzyżowa i śmierć. Taki podział sprawdza się szczególnie dobrze w Wielkim Tygodniu.

Na zakończenie zwyczajowo dodaje się „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” oraz akt skruchy; można również dodać modlitwę w konkretnej intencji – za chorych, umierających lub za kogoś przechodzącego trudną próbę.