LITANIA PIELGRZYMSKA.
Kyrie leyson. Chryste eleyson.
Boże Ojcze któryś wywiódł lud Twój z niewoli Egipskiéj, i wrócił do ziemi świętéj.
Wróć nas do Ojczyzny naszéj.
Synu zbawicielu któryś umęczony i ukrzyżowany, zmartwychwstał i królujesz w chwale.
Zbudź zmartwych Ojczyznę naszą.
Matko Boska, którą Ojcowie nasi, nazwali królową Polski i Litwy.
Zbaw Polskę i Litwę.
Święty Stanisławie opiekunie Polski.
Módl się za nami.
Święty Kazimierzu opiekunie Litwy.
Módl się za nami.
Święty Jozafacie opiekunie Rusi.
Módl się za nami.
Wszyscy święci opiekunowie Rzeczypospolitej naszéj.
Módlcie się za nami.
Od niewoli Moskiewskiéj, Austryackiéj, i Pruskiéj.
Wybaw nas Panie. Przez męczeństwo trzydziestu tysięcy rycerzy barskich poległych za Wiarę i Wolność.
Wybaw nas Panie.
Przez męczeństwo dwódziestu tysięcy obywateli Pragi, wyrzniętych za Wiarę i Wolność.
Wybaw nas Panie.
Przez męczeństwo młodzieńców Litwy zabitych kijami, zmarłych w kopalniach i na wygnaniu.
Wybaw nas Panie.
Przez męczeństwo obywateli Oszmiany wyrzniętych w kościołach Pańskich i w domach.
Wybaw nas Panie.
Przez męczeństwo żołnierzy zamordowanych w Fischau przez Prusaków.
Wybaw nas Panie.
Przez męczeństwo żołnierzy zaknutowanych w kronstadzie przez Moskali.
Wybaw nas Panie.
Przez krew wszystkich żołnierzy poległych w wojnie za Wiarę i Wolność.
Wybaw nas Panie.
Przez rany łzy i cierpienia wszystkich niewolników, wygnańców, i pielgrzymów Polskich.
Wybaw nas Panie.
O wojnę powszechną za Wolność Ludów!
Prosimy cię Panie.
O Broń i orły narodowe.
Prosimy cię Panie.
O śmierć szczęśliwą na polu bitwy.
Prosimy cię Panie.
O grób dla kości naszych w ziemi naszéj.
Prosimy cię Panie.
O niepodległość całość i wolność Ojczyzny naszéj.
Prosimy cię Panie.
W Imie Ojca i Syna i Ducha Świętego.
Amen.
Ochrona i trudności
Litania pielgrzymska Mickiewicza — tekst
„Litania pielgrzymów” to utwór Adama Mickiewicza, zamykający „Księgi narodu polskiego” i „Księgi pielgrzymki polskiej”, opublikowany w Paryżu w 1832 roku. Ma formę litanii, ale jej tematem są losy ojczyzny i emigracji po powstaniu listopadowym. Odmawiano ją w kręgach Wielkiej Emigracji oraz podczas uroczystości narodowych.
Pochodzenie i historia
The work arose among émigrés who, after the defeat of the November Uprising, left the country and settled mainly in France. Adam Mickiewicz published it in 1832 in Paris as the conclusion of the Books of the Polish Nation and of the Polish Pilgrimage — a work styled after biblical language, addressed to his scattered countrymen.
The word "pilgrim" here does not mean a participant in a pilgrimage to a shrine. Mickiewicz uses it for the exile: a person on the road, without land, whose wandering has a religious meaning, because it leads toward the recovery of the fatherland. This way of speaking about emigration shaped the Polish patriotic imagination for decades.
The litany form was used deliberately. Its successive invocations name the patrons of the three parts of the old Polish–Lithuanian Commonwealth: St. Stanislaus for Poland, St. Casimir for Lithuania, St. Josaphat for Ruthenia. Then follow invocations of "Deliver us, O Lord," referring not to spiritual afflictions but to historical events — the Bar Confederation, the massacre of Praga, deportations and executions after the uprising.
The best known is the invocation "For a universal war for the freedom of nations," which has entered Polish usage as a separate quotation and is often recalled independently of the whole text. In the author's intent, this was not a plea for violence for its own sake, but for a European upheaval that would bring freedom to nations deprived of statehood.
It must be said clearly what this text is not: it is not a liturgical prayer, nor one approved for public worship. It is a literary work in the form of a prayer, born of a particular historical experience. The messianic view of Poland's fate present in the Books, moreover, drew reservations even in the nineteenth century.
Jak odmawiać
Ze względu na swój charakter tekst ten odmawia się najczęściej z okazji rocznicowych: 11 listopada, w rocznicę wybuchu Powstania Listopadowego, podczas uroczystości szkolnych i patriotycznych oraz przy grobach żołnierzy. Częściej jest on czytany niż śpiewany.
Schemat jest prosty: przewodniczący wypowiada inwokację, a zgromadzeni odpowiadają — „Przywróć nas do naszej Ojczyzny”, „Módl się za nas”, „Wybaw nas, Panie”, „Błagamy Cię, Panie”. Ponieważ tekst jest krótki, całość zajmuje zaledwie kilka minut.
Współczesny czytelnik powinien zdawać sobie sprawę z kontekstu. Wezwania wymieniające podziały i konkretne akty przemocy odnoszą się do wydarzeń sprzed dwóch stuleci; odmawiane dzisiaj stanowią akt upamiętnienia, a nie deklarację przeciwko współczesnym narodom. Podczas wspólnej modlitwy warto poprzedzić je krótkim wprowadzeniem historycznym.
Dla tych, którzy pragną włączyć ten tekst do modlitwy osobistej, dobrze komponuje się on z modlitwą za ojczyznę, za uchodźców i za emigrantów – ponieważ mówi bezpośrednio o ludziach wygnanych z własnego kraju.
Całość kończy się znakiem krzyża i słowem „Amen”, zgodnie z zapisem samego autora. Naturalnym zakończeniem jest modlitwa „Ojcze nasz”, odmawiana w intencji ojczyzny i pokoju.