Litania o Imieniu Jezus po Drodze Krzyżowej

Litanie rzadko funkcjonowały samodzielnie. Częściej stanowiły zakończenie większego nabożeństwa — różańca, małych godzin, nabożeństwa majowego, Drogi Krzyżowej — i właśnie w tej roli pojawia się ta wersja, zapisana w broszurze przeznaczonej do odmawiania stacji krzyżowych.

Umieszczenie litanii do imienia Jezusa po rozważaniu Męki Pańskiej miało swoją logikę. Nabożeństwo Męki Pańskiej prowadzi przez cierpienie i śmierć; następująca po nim litania wymienia tytuły chwały: Król chwały, Słońce sprawiedliwości, Wieczna Mądrość, Korona wszystkich świętych. Taki układ nie jest przypadkowy — po drodze na Kalwarię powraca się do wyznania, kim jest Ten, który tę drogę przebył.

Tekst ma trzy warstwy, typowe dla litanii tej rodziny: wezwania chwały, wezwania cnót Chrystusa oraz prośby o wybawienie, w których wymienione są tajemnice Jego życia — wcielenie, narodziny, dzieciństwo, życie publiczne, męka, krzyż, śmierć, zmartwychwstanie, wniebowstąpienie.

Modlitwa końcowa ma szczególną wartość samą w sobie. Rozpoczyna się cytatem z Ewangelii: „Proście, a będzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a będzie wam otworzone” (Mt 7, 7). Następująca po tym prośba nie dotyczy żadnej sprawy doczesnej — modlący się błaga o „poczucie boskiej miłości”, aby kochać i wielbić Boga. Jest to charakterystyczna cecha dawnej pobożności: modlitwa o samą zdolność do miłości traktowana jest jako najwyższa z prośb.

Tekst drukowany zachowuje typografię dawnych druków: nawiasy po lewej stronie grupy inwokacji wskazywały, że wspólna odpowiedź odnosiła się do każdego wersu ujętego w nawias. Zachowano również oryginalną, niejednolitą pisownię.

Najbardziej naturalnym miejscem na odmawianie tej litanii jest zakończenie Drogi Krzyżowej. Po czternastej stacji, gdy zgromadzenie powraca przed ołtarz, przewodniczący odmawia wezwania, a wierni odpowiadają: „Zmiłuj się nad nami” i „Wybaw nas, Jezu”. Całość kończy się modlitwą podaną w tekście.

Drugą dobrą okazją jest styczeń, kiedy w kalendarzu przypada wspomnienie Najświętszego Imienia Jezusa, oraz piątki Wielkiego Postu, w które w większości parafii odprawia się Drogę Krzyżową.

W modlitwie osobistej wystarczy usiąść z tekstem i czytać go powoli, wypowiadając obie części. Pomocne może być zatrzymanie się przy inwokacji „Jezu, który pragniesz naszych dusz” — pokazuje to, że inicjatywa nie leży po stronie modlącego się.

Z litanią tą wiąże się stary gest: pochylanie głowy, gdy wymawiane jest imię Jezusa. Warto go zachować przynajmniej na początku i na końcu, ponieważ przypomina, o co chodzi w tej modlitwie: o cześć dla samego imienia.

Modlitwę końcową można również odmawiać osobno, poza litanią — jako krótką prośbę o wytrwałość w wierze, zwłaszcza w dni, kiedy modlitwa przychodzi z trudem.